‘Je doet het samen,
anders werkt het niet’

Frans Crul (VO-ING) en Dick Bukman (VO-NN) hoeven elkaar niet lang te spreken om elkaar te vinden. Hun toon is nuchter, soms relativerend, steeds warm. Twee voorzitters van twee verenigingen die voort­kwamen uit VSI, maar vooral twee mensen die nog altijd verbonden zijn met hun oude werk en collega’s.

Als hij terugdenkt aan zijn begin als voorzitter moet Dick er zelf een beetje om lachen. “Ik werd gewoon gevraagd”, zegt hij. “En eigenlijk kende ik de vereniging niet eens.” Toch voelde het meteen goed. “Ik heb zoveel gekregen van ING en NN, dan wil je ook iets terugdoen voor je oud-collega’s.” Dat hij er nu wekelijks tijd in steekt, voelt logisch. “Het zit gewoon een beetje in die sfeer van iets teruggeven.”
Bij Frans liep het anders, maar de kern is hetzelfde. Na 32 jaar bij ING wilde hij de band niet verliezen. “Ik vond het zonde om dat zomaar los te laten.” Hij meldde zich aan als lid, stapte al snel in een commissie en werd uiteindelijk door voorganger Age Knossen gevraagd als voorzitter. “Als je merkt dat mensen er plezier aan beleven, en jij zelf ook, dan is zo’n stap eigenlijk heel vanzelfsprekend.”

Kleine momenten
Wat hen drijft, zit niet in grote woorden. Het zit in kleine momenten. Frans: “Als je ziet dat mensen enthousiast zijn over wat je organiseert, dan word ik daar gewoon blij van.” Dick knikt. Dat herkent hij. Maar voor hem zit het sterkste gevoel van betekenis vaak ergens anders. “Bij de pensioenen. Dat is inhoudelijk. Daar kun je echt iets betekenen.” Hij beschrijft hoe de verenigingen, samen met experts, vragen blijven stellen en scherp blijven. “En als je dan ziet dat er iets verandert, dat er echt iets wordt aangepast, dan denk je: ja, hier doen we het voor.”
Ontmoeten komt voor de leden, na pensioenbelangen­behartiging, als tweede reden voor het lidmaatschap, het ontmoeten van oud-collega's. Dick vertelt over de nieuwjaarsbijeenkomst. “Dan lopen daar tweehonderd mensen rond. En je ziet groepjes ontstaan. Mensen die elkaar twintig jaar niet hebben gezien. Dat is mooi.” Frans glimlacht. “Dat is precies wat het is.”

Gevoel
Als het gesprek even loskomt van pensioenen en bijeenkomsten, wordt het persoonlijker. Wat betekent de vereniging dan eigenlijk? Dick zoekt naar woorden. “Het is ook een gevoel. Verbondenheid. Een beetje van vroeger vasthouden.” Frans vult aan: “Een emotionele winst. Als dat er niet is, dan houdt het op.”
Dat gevoel leeft sterk, merken ze allebei. Dick zag het al toen hij bij NN werkte. “Mensen hadden echt een oranje hart. Dat viel me toen al op.” En dat blijft, ook jaren later. “Je hoort nog steeds verhalen over mensen en situaties van lang geleden. Dat gaat niet weg.”
Toch zijn hun verenigingen niet hetzelfde. Dick ziet dat duidelijk. “Bij ons blijven mensen zich sterk verbonden voelen met hun oude afdeling. Schade, leven, dat soort dingen. Als je daarvoor een reünie organiseert, zie je dat meteen.” Frans herkent dat verschil met de bank. “Daar zat het anders in elkaar, het oranje hart is er nog steeds, zij het in de vorm van een leeuw.”

Goed gedaan
Maar zodra het over gezamenlijke onderwerpen gaat, verdwijnen die verschillen. “In de Pensioencommissie merk je daar niets van,” zegt Frans. “Daar zit iedereen gewoon met hetzelfde doel aan tafel.” Dat vindt hij misschien wel het mooiste. “Dat moeten we koesteren.”
Er zijn momenten geweest waarop ze allebei dachten: dit hebben we goed gedaan. Dick noemt de samenwerking rond het nieuwe pensioenstelsel. “Dat hebben we echt samen gedaan, als verenigingen.” Frans denkt aan gesprekken met de werkgever en ceo Peter Jacobs. “Als je merkt dat er door en in het huidige ING-bestuur echt wordt meegedacht en dat je serieus wordt genomen, dan voelt dat als iets wat je samen hebt opgebouwd.”
Die relatie met de oud-werkgevers ING en NN van nu zijn belangrijk voor hen. Dick noemt het “een warme band”; hij kan ceo David Knibbe, die oud-medewerkers een warm hart toedraagt, gewoon bellen. Frans ervaart hetzelfde. “Je voelt dat jouw vereniging er voor ING toe doet. Dat helpt enorm.”
Tegelijkertijd zijn ze realistisch. De wereld verandert. Mensen blijven minder lang bij één werkgever. Nieuwe generaties voelen zich anders verbonden. Dick: “Dat maakt het soms lastiger.” Frans: “Je moet blijven investeren in enthousiasme.” Ook het feit dat er meer expats en jongeren vaak korter dan vroeger bij ING en NN werken, draagt daaraan bij, zegt Frans.

Samen iets neerzetten
En toch blijven leden zich voor de verenigingen inzetten. Waarom? Dick hoeft er niet lang over na te denken. “Omdat ze het leuk vinden. Omdat ze elkaar weer zien. Omdat ze herinneringen delen.” Frans knikt. “En omdat ze merken dat ze samen echt iets neerzetten.”
Als ze hier één boodschap mogen meegeven, denken ze even na. Frans begint. “Zorg dat we het samen blijven doen.” Hij kiest zijn woorden zorgvuldig. “Dat het niet alleen iets is wat wordt aangeboden, maar dat je er zelf ook onderdeel van bent.”
Dick sluit zich daarbij aan. “Je vormt met elkaar die vereniging. En ook de herinneringen die daarbij horen.” Hij glimlacht. “En die zijn vaak nog steeds heel mooi.”

Aan het einde van het gesprek komt er nog iets ter sprake wat ze allebei belangrijk vinden. Iets dat niet zichtbaar is voor leden, maar wel bepalend. De mensen achter de schermen, de back office. "Het secretariaat en de makers van het ledenmagazine. Zonder die professionele ondersteuning was het nooit zo geworden,” zegt Frans. Dick valt hem bij. “Dat maakt echt het verschil.”
Frans en Dick praten nuchter, zonder grote gebaren. Maar tussen de regels door wordt iets duidelijk: dit werk draait niet om structuren of plannen. Het draait om mensen.
Om wat je samen hebt meegemaakt. En om de keuze om dat niet los te laten.
(Ewald Wagenaar)