Girotel,

de start van elektronisch thuisbankieren

Het betalingsverkeer en bankieren digitaliseren in razendsnel tempo. Aan de wieg van alle innovaties en ontwikkelingen bij ING stond het programma Girotel dat de Postbank (later ING) in 1986 introduceerde voor elektronisch thuisbankieren.

De ontwikkeling van elektronisch bankieren startte begin jaren ’80. Elektronisch geldverkeer, vooral betalen, heeft dan de aandacht van het Nederlandse bankwezen. Postgiro/Rijkspostspaarbank (verder Postgiro/RPS genoemd) en andere banken starten proeven met online betaalterminals bij benzinestations (1985), later supermarkten (1988). Vanaf 1986 volgen proeven bij zowel Postbank als NMB (de Nederlandsche Middenstandsbank, een andere voorloper van ING) met geld(uitgifte)automaten. ‘Thuisbankieren’, de klant vanaf huis met de bank in contact brengen, was van oudsher de kracht van Postgiro/RPS en later de Postbank. Bij de bank werd gedacht aan bankieren via een beeldscherm of televisie thuis, wellicht een ‘huiscomputer’? Videotex, homecomputers en modems Nieuwe communicatietechnieken onder de naam Videotex, Viewdata, Teletekst en Viditel deden in de jaren '80 hun intrede. Op aangepaste televisietoestellen, terminals en computers kon daarmee via telefoon of via de ether in computers opgeslagen informatie worden opgevraagd. Bij de telefoon zorgde een 'modem' apparaat voor de verbinding en vertaling (moduleren/demoduleren) van de data, gegevens via de telefoonlijn. In 1983 stelde de ‘Werkgroep hometerminal’ van PTT (dan nog moederbedrijf van Postgiro/RPS) in een geheim rapport dat technische mogelijkheden voor een (thuis-)bankiersapplicatie bestonden, maar dat men wel op zoek moest naar geschikte, betaalbare apparatuur voor thuisgebruik. De hoofdafdeling Systemen van Postgiro/RPS, betrokken bij het onderzoek, vroeg om ‘bezinning en aandacht voor de beveiliging van elektronische betaaldiensten op hometerminals’. Eind 1984 verscheen daarop bij Postgiro/RPS een vertrouwelijke studie naar ‘Elektronische Thuisbankier Diensten’. In deze studie ontstond de werknaam ‘Girotel’ voor een elektronisch thuisbankiersysteem. Videotex-systemen leken de weg, met modems en homecomputers het platform voor een Girotel-proef. De directieraad Postgiro/RPS gaf toestemming voor de proef, het Girotel-systeem moest operationeel worden per februari 1986, tevens het eerste jaar van de dan geprivatiseerde Postbank (1 januari 1986).

image

Girotel inlogscherm, 1986.

Demonstratie van Girotel door Frans Wamsteeker (senior systeemontwerper van Postbank Concernstaf Systemen en plaatsvervangend Girotel projectleider), 1986.

Het ‘Girotel beheerscentrum’ in het Postbank hoofdkantoor aan de Haarlemmerweg in Amsterdam, 1985.

Feest bij het Girotel team voor van het 10.000ste abonnement. (Foto: Herman Werthenbach, Amsterdam).

Philips MSX-DOS computer met MT-GIROTEL module, ca. 1990.

Girotel op de proef gesteld Op 13 februari 1986 gaf J. Zijlstra, oud-president van De Nederlandsche Bank, het startschot voor Girotel. Op een persconferentie maakte hij via Girotel 100.000 gulden over naar het comité dat in 1992 de Olympische spelen in Amsterdam zou organiseren. Vanaf dat moment konden 1000 proefpersonen met gebruik van hun eigen home- of personal computer (PC) en modem via de telefoon rechtstreeks verbinding krijgen met de Girotel-computers van de Postbank in Breda. Met Girotel konden zij elk gewenst moment (24/7) vanaf huis of kantoor hun saldo opvragen, betalen, sparen, reisproducten afsluiten, lenen en hypotheekberekeningen maken. Natuurlijk zorgde de Postbank voor nieuws en informatie over haar producten en diensten via Girotel. In de loop van 1986 werd ook winkelen, teleshoppen, aan het experiment toegevoegd. De Postbank was daarmee de eerste Nederlandse bank die een product voor elektronisch thuisbankieren introduceerde. De lancering was een groot mediasucces, de proef verliep goed en werd tot 1988 verlengd. Begin 1988 was de duizendste zakelijke rekeninghouder op Girotel actief en waren er 2500 particuliere gebruikers, Girotel werd een permanent product in het Postbank dienstenpakket.

image

Perspresentatie van de proef met Girotel, J. Zijlstra, oud-president van De Nederlandsche Bank, spreekt de bezoekers toe, 13-2-1986.

Affiche Girotel ‘Thuisbankieren wordt Telebankieren.’, 1990.

Bezoekers verdringen zich aan de beursstand van de Postbank Girotel balie op de HCC Micro Computer dagen in jaarbeurs Utrecht, 22-23 nov. 1991.

Postbank advertentie ‘Gironet. Girotel en internet in een combinatiepakket. Elektronisch thuisbankieren doe je gewoon bij de Postbank’, 1996.

Van innovatieve mijlpaal naar legendarisch product Girotel zou zich nog twintig jaar verder ontwikkelen als populair product. Niet in de laatste plaats door het bevlogen team achter het product. De populariteit groeide zeker ook door hun deelname aan populaire computerbeurzen waar abonnementen van Girotel met aantrekkelijk geprijsde modems gretig aftrek vonden. Menig computerhobbyist schafte het gewilde modem voor toegang tot bijvoorbeeld bulletin boards, e-mailen en surfen op internet aan bij de Postbank Girotelbalie. Het aantal particuliere en zakelijke Girotel-gebruikers verhonderdvoudigde ongeveer vanaf 1988 (150.000 zakelijke abonnees in 2003). De komst en het gebruik van het internet deden Girotel groeien maar luidden ook het einde in. Online bankieren, internetbankieren via de MijnPostbank.nl website werden vanaf 2001 zo populair dat in 2008 definitief het doek valt. Postbank stopte met Girotel aan de vooravond van het samengaan van de banken Postbank en ING Bank onder één merk ING (2009). (Jacoline Bodewes & Theo Kamphuis, Conservatoren Bedrijfshistorisch Archief ING)