Vakantiehuisjes van de bank

Ten tijde van het schrijven van dit stukje (eind april) zijn de corona-maatregelen nog volop van toepassing en weten we nog niet hoe die zich de komende maanden zullen ontwikkelen. Voor veel mensen zijn hun geplande vakanties in Italië, Frankrijk of Spanje daardoor al in het water gevallen. Er wordt voorzichtig gekeken naar vakantiehuisjes en bungalowparken in Nederland. Wellicht roept dat voor velen van u een herinnering op aan de vakantiehuisjes die o.a. door de Gemeentegiro Amsterdam, de Postcheque- en Girodienst (PCGD) en later ook de Postbank, de NMB en ING ter beschikking werden gesteld aan hun werknemers.

Vakanties naar het buitenland die tegenwoordig onder normale omstandigheden als volkomen normaal worden beschouwd, zijn een relatief nieuw fenomeen. Pas vanaf de jaren zeventig begint dit massatoerisme op te komen in Nederland. Dat is nadat in 1966 vakantie een wettelijk recht werd en in 1968 het recht op vakantiegeld in de wet werd bijgeschreven. Vóór die tijd was een buitenlandse of zelfs een binnenlandse vakantie voor veel mensen nog niet financieel haalbaar. Sociale werkgevers en werknemersverenigingen zagen echter het nut en de noodzaak van rust en ontspanning in en organiseerden regelmatig vakantiehuisjes voor hun werknemers of leden in een bosrijke omgeving of aan de kust. “Gerommel” met huisjes? Het Personeelsfonds van de Gemeentegiro Amsterdam had bijvoorbeeld zeven vakantiehuisjes in onder andere Elspeet, Egmond, Breskens en Luxemburg voor het personeel ter beschikking. En het in 1927 opgerichte Personeels- en Kinderfonds van de PTT beheerde eind jaren ‘70 zelfs twee hotels, een camping en meer dan honderd vakantiehuisjes in onder andere Renesse, Koudekerke, Uddel en Elspeet. Werknemers van de PCGD, Rijkspostspaarbank (RPS) en Postbank konden hier tegen zeer billijke tarieven vakantie vieren. De huisjes waren erg populair. In 1962 waren er pas 20 huisjes beschikbaar maar kreeg het fonds 2700 aanvragen binnen! In totaal konden er in dat jaar aan 577 gezinnen een huisje worden toegewezen. De toewijzing van de huisjes ging via loting. Dit zorgde regelmatig tot scheve ogen van mensen die buiten de boot vielen en het vermoeden van “gerommel” met de toewijzingen. In de personeelsbladen werd dan ook regelmatig uitleg gegeven over hoe eerlijk de loting verliep en dat mensen die eerder waren afgewezen bij een volgende loting meer kans hadden.

Met de bolderkar op stap. Vakantiefoto ingezonden naar personeelsblad 'Naar Meer Binding’ 1963.

Met zomers weer zwemmen. Vakantiefoto ingezonden naar personeelsblad ‘Naar Meer Binding’ 1963.

Bungalow Personeelsfonds PTT te Uddel.

Bron

‘Zomerhuisje’ ook in de kerstvakantie beschikbaar. ‘Naar meer Binding’ 1970.

image

Opening vakantieoord/hotel PTT ‘Bosch en Heide. Polygoon Holland Nieuws 1936.

Vraag groter dan aanbod… De Commissie voor Vakantieverblijven van de NMB pakte het anders aan. Zij gingen elk jaar in heel Nederland op zoek naar verhuurders die verblijven en vakantiehuisjes aanboden. Die huisjes werden vervolgens voor ongeveer voor de helft van de prijs aan de medewerkers aangeboden. Ook dit systeem bracht zijn problemen met zich mee. Verhuurders trokken zich soms op het laatste moment terug en vervangende huisjes waren in het hoogseizoen niet beschikbaar. Ook kreeg de commissie veel klachten van huurders te verwerken, vooral als het weer tegenviel en de vakantiegangers door regen opgesloten raakten in de vakantiehuisjes. Desondanks was ook bij de NMB de vraag naar de vakantiehuisjes veel groter dan het aanbod en zullen veel oud-werknemers met veel plezier op hun vakanties terugkijken. Fiscaal einde Ook bij ING werd nog lang een vakantie­regeling geboden aan werknemers met een relatief laag inkomen. In 1997 trad er echter een wetswijziging in waarbij het gebruik van een vakantieverblijf fiscaal gewaardeerd moest worden op “de waarde in het economisch verkeer”. Dit betekende dat de kosten voor de deelnemende werknemers een stuk omhoog gingen en de regeling minder aantrekkelijk werd. In 2009 werd de laatste vakantieregeling die voorzag in een tegemoetkoming in de kosten van een vakantieverblijf afgeschaft. Wat echter blijft zijn goede herinneringen en leuke foto’s. (Jacoline Bodewes, Conservator Bedrijfs­historisch Archief ING)