High Park in wording (foto: Egbert de Boer)

Girokantoor Arnhem:

van werken naar wonen

“Kom werken in het mooiste kantoorgebouw van Nederland.” Met deze uitnodiging in zijn personeelsadvertenties lokte de Postcheque- en Girodienst eind zestiger jaren van de vorige eeuw nieuw personeel voor een baan bij de toen pas geopende overheidsvestiging in Arnhem.

Decennialang was het Girokantoor Arnhem, naast de twee kantoren in Den Haag en Amsterdam, het kloppende hart waar vanuit het hele land massa's fysieke betaalopdrachten giraal werden verwerkt. De komst van het internet maakte echter een einde aan de bewerking van deze verscheidenheid aan opdrachten als girokaarten, magneetbanden en disks. Klanten doen hun betalingen en andere zaken bij hun bank allang via het internet. Het blauwe girogemak veranderde in internetgemak: de 'girofabriek' zoals het kantoor aan de Velperweg in Arnhem weleens badinerend werd genoemd, kwam leeg te staan en kreeg bewoning als herbestemming.

Gedaanteverwisseling Momenteel ondergaat het hoofdgebouw in T-vorm, of kruisgebouw, een ware gedaantewisseling: in High Park worden in totaal 281 koop- en huurappartementen gerealiseerd. Inmiddels zijn nagenoeg alle koopappartementen verkocht. In de tender – de aanbesteding – zijn de partijen ING, projectontwikkelaars en architecten overeengekomen dat de bestaande structuur van het kruisgebouw zou worden behouden met het oog op de historie en de 3.500 medewerkers die er werkten. “Wat we gedaan hebben is het terugbrengen van de essentie van het pand”, licht Maikel Withaar (28), projectontwikkelaar bij Borghese Real Estate toe. “Het was een gesloten omgeving met heel veel beton en daarom hebben we besloten al het overtollige weg te slopen.” Daartoe werden in bijna twee jaar tijd het westgebouw, de kantine-op-de-eerste-etage en de loopbrug (haakse de verbinding naar het oostgebouw) afgebroken; “weggeknipt” in het jargon. “De knipoog naar het verleden willen we er wel inhouden”, bevestigt Withaar de wens om de oorspronkelijkheid van het gebouw te bewaren. Ook om die reden worden de kale betonnen muren en plafonds niet afgewerkt.

“De knipoog naar het verleden willen we er wel inhouden”

Het oorspronkelijke Girokantoor Arnhem; het oostgebouw is in aanbouw (foto: Bedrijfshistorisch Archief ING).

Het sombere aanzicht van het ooit imposante girokantoor in de avondschemering.

Indruk van het interieur van een appartement (foto: Borghese Real Estate).

Maikel Withaar (28) Projectontwikkelaar bij Borghese Real Estate.

Synchroon zwaaien; directieleden J. de Bie (PCGD) en H. Reinoud (PTT) nemen afscheid van Prins Claus na zijn bezoek aan het Girokantoor Arnhem in 1969 (foto: Bedrijfshistorisch Archief ING).

Winkels en zorgvoorziening In het oostgebouw realiseert Borghese 153 woningen bedoeld voor de middengroep. Starters en young professionals huren hier hun eigen studio, hoogwaardig afgewerkt met eigen keuken en sanitair. Collectief worden ruimten als lobby, bar en lounge gedeeld maar ook het gebruik van wasmachines. De projectontwikkelaar is in onderhandeling met een grote supermarktexploitant die in de kelders een supermarkt wil vestigen. In delen van de oude parkeergarage zijn commerciële ruimtes voor een koffiezaak, dagwinkels en zorggerelateerde voorzieningen gepland. De belangstelling daarvoor is groot. Vleermuizenhotel Tijdens de koude oorlog in de tweede helft van de vorige eeuw was rekening gehouden met de mogelijkheid van een kernoorlog. Met het oog daarop werd een atoomkelder gebouwd in de kelderruimtes onder het girokantoor. Die bleek bij de overdracht nog helemaal intact, kennelijk over het hoofd gezien: er stonden nog zaken met de namen van de uitverkorenen die van deze noodvoorziening gebruik mochten maken. Dat waren niet, zoals voor de hand liggend, directieleden maar operators en systeembeheerders die na een eventuele calamiteit het vitale betaalproces weer op gang moesten brengen. Voor deze kelder was nog geen bestemming gevonden. Die kwam er nadat tijdens de sloopwerkzaamheden in het oostgebouw vleermuizen – een beschermde diersoort – werden aangetroffen. Withaar: “Wij hebben voor de verwijdering een ontheffing bij de provincie Gelderland aan moeten vragen. Een voorwaarde voor de ontheffing was dat wij een alternatieve verblijfsplaats zouden realiseren. De voormalige atoomkelder had nog geen concrete nieuwe invulling binnen ons plan en die bleek gezien zijn kenmerken uitermate geschikt te zijn. In overleg met de ecoloog en na goedkeuring van de provincie is besloten om de atoomkelder te transformeren naar een vleermuizenhotel.” Het schaalmodel van het oorspronkelijk gebouw dat altijd in de aula heeft gestaan krijgt een nieuwe bestemming in de hal van het appartementencomplex dat in 2021 opgeleverd zal worden. (Hans Nijenmanting)

Appartementen in aanbouw (foto: Rolf Hensel).

Impressie van de duurste penthouses. Daar was het dakterras en stonden er ligstoelen bij mooi weer (foto: Borghese Real Estate).

Doorkijk naar de centrale plaats waar 26 roltrappen de etages met elkaar verbonden (foto: Hans Nijenmanting).

Nu staan er dure penthouses, vroeger was dit het dakterras waar medewerkers hun pauzes doorbrachten en nog weleens in slaap vielen.

Van werk- naar woonruimte (foto: Rolf Hensel).

Impressie van de nieuwe hal (foto: Borghese Real Estate).

De toegang naar de liften op de begane grond vanaf de hoofdingang. De eerste etage is 'weggeknipt'. Het gebouw kent straks geen 12 maar 11 etages (foto: Hans Nijenmanting).